22 Şubat 2013 Cuma

Davranışsal İktisat Gözlüğüyle Rekabet İktisadı

Davranışsal iktisat açısından rekabet hukukunu ele alan oldukça "unique" bir çalışma Rekabet Kurumu tarafından yayınlanan tezlerin arasından dikkatimi çekti. Uzman Yalçıner Yalçın tarafınan yazılan bu tez "Davranışsal İktisat Yaklaşımıyla Rekabetçi Piyasa Analizi" başlığını taşıyor. 

Tezde, standart ekonomik modelin "rasyonelite" sınırlarının sorgulandığı günümüzde davranışsal iktisat ile cevaplanmaya çalışılan insan davranışının rekabetçi piyasa yapısına etkileri konu ediliyor. Davranışsal iktisat üzerine kısıtlı olan literatürde rekabet hukuku gibi bir alanda kaleme alınan bu yayının oldukça yararlı buldum.

Tezin giriş kısmının bir bölümüne aşağıda yer veriyorum:


"Bu çalışmanın amacı, rasyonel aktör davranışları varsayımının kabul edilmediği bir ortamda rekabet politikalarının nasıl şekilleneceği sorusuna yanıt aramaktır. Bu kapsamda davranışsal iktisat önermelerinin yol gösterici olacağına inanılmaktadır. Gerçek hayattaki piyasa katılımcılarının davranışlarının ve bu katılımcıların ilişki içinde bulunduğu piyasaların işleyişinin anlaşılması bakımından faydalı olacağı düşünülen davranışsal iktisat yaklaşımı, karar vericilerin de daha sağlam temellere dayanan kararları alabilmelerini olanaklı hale getirecektir. Çalışmanın ilk bölümünde iktisat-rekabet hukuku ilişkisi ele alınacak ve rekabet hukuku uygulamalarına etkisi olan akımlar hakkında bilgi verilmeye çalışılacaktır. Daha sonra, bu akımların varsayımlarının temelini oluşturan rasyonel aktör davranışı önermesinin gerçeği yansıtmadığı üzerinde durulacak ve ikinci bölümde yapılacak tartışmalarla insan davranışlarındaki birtakım “buluşsal yöntem” (heuristics) ve “eğilimlerin” (biases) kişilerin karar alma mekanizmaları üzerindeki etkileri incelenecektir. Üçüncü bölümde, rekabet politikaları, davranışsal iktisat önermeleri doğrultusunda farklı bir bakış açısı ile değerlendirilmeye çalışılacak, arz ve talebin iç içe geçtiği bütüncül bir piyasa yaklaşımı geliştirilmeye çalışılacaktır. Son bölümde ise rekabet politikalarına yönelik uygulama önerilerine yer verilerek, daha sağlam temellere dayanan kararların alınabilmesine yönelik bir altyapı oluşturulmaya çalışılacaktır."