2 Nisan 2010 Cuma

Borç Alıp Tasarruf Yapmak

Duyduğuma göre bir bankadan kredi çekip bunu vadeli mevduata yatırıp bayağı bir birikim yapabilen insanlar varmış. İrrasyonel gelse de çok mantıksız bir durum değil bu. Tasarruf yapmanın en büyük zorluğu kişinin bu kadar tüketim güdüsü (reklamlar, trendler, hayat tarzları, kredi kartı kampanyaları, bonuslar) içinde kendini birikime adayabilmesidir. Kredi olarak çektiğiniz bir parayı, faize yatırdığınız zaman o krediyi ödemek, faize yatırdığınız parayı da çekmemek üzere çok güçlü bir güdü oluşuyor. Örneğin 10.000 TL kredi çekip faize yatırdığınızı düşünelim.

Vakıfbank Taksitli İhtiyaç Kredisi 12 ay vadeli 1,39 faizle 10.000 TL kredi çektiğinizde 12 ay sonunda toplam 11.069,22 TL ödemiş oluyorsunuz. Buna 260 TL dosya masrafı ve hayat sigortası eklediğinizi düşünür isek toplamda 11.329,22 TL ödüyorsunuz.

Şimdi de mevduat faizine bakalım. 10.000 TL'yi %8,50'den vadeli mevduata yatırıp faiz alırsanız 12 ay sonunda toplam (vergi düşüldükten sonra) 10.722,50 TL alıyorsunuz.

Yani 11.329,22-10.722,50= 606,72 TL

Yani net soru şu: bir yıl boyunca 10.000 TL biriktirmek için 606,72 TL harcar mısınız? Bu oran tabii ki kişinin tasarruf -ve tabii harcama- eğilimi ile ilgili. Eğer, mevcut harcama alışkanlıklarınız ile ben bir yıl içinde bu parayı biriktiremem diyorsanız belki de 606,72 TL'yi gözden çıkartıp bir birikime sahip olabilirsiniz.

Konuyla ilgili bir makale burada. Abstract da aşağıdadır efenim. Makaledeki atıfa aynen katılıyorum: "Likit olmayan tasarruflar bir öz-kontrol (self-control) aracııdır" Repetto and Tobacman (2001). Makale biraz ayrıntı. Ama literatür taraması ve referanslar konu ile ilginenler için bir kapı açıyor:


A Behavioral Model of Simultaneous Borrowing and Saving
Karna Basu
Department of Economics, University of Chicago
June 27, 2008
Abstract
Why do individuals borrow and save money at the same time? I present a model in
which sophisticated time-inconsistent agents, when faced with a future investment opportunity,
rationally choose to save their wealth and then borrow to fund the investment. The
combination of savings and a loan generates incentives for future selves to invest optimally
by punishing over-consumption. This paper contains two main results. First, I show that
agents who simultaneously save and borrow can have higher lifetime welfare than those who
don’t. Second, I show that agents who have access to a non-secure savings technology can
be better off than those who only have access to secure savings.