11 Eylül 2007 Salı

Bir reklam ve nokta-virgül karmaşası

HSBC'nin şu aralar yayında olan ve 6000 ytl krediye kadar % 1,49 faizle -daha üstüne % 1,69 faizle- kredi verdiğine dair reklam filminin linki aşağıda:

http://www.youtube.com/watch?v=n4wCBputT9w

Şimdi bu reklamda ilk başta sorun yok gibi. Ancak bir hata var. Türkçe'de ondalık ifadeler -İngilizce'nin tersine- virgül ile ayrılır. Binlik sınıflandırmada ise -yine İngilizce'nin tersine- nokta kullanılır.

Yani reklamdaki faiz oranı olarak sunulan 1 nokta 49 sayısı Türkçe'de mevcut değildir. Türkçe'de 1 virgül 49 vardır.

Aslında bu sorunun varlığından öte nedenselliği tartışılabilir bir durum. Çoğu Türk öğrenci, özellikle yurtdışı kaynaklardan veriler kullanan ya da yabancı kaynaklı yazılımlar kullanan -kaç yazılım Türkçe kaynaklı ki- birçok kişi bu sorunu yaşamıştır; acaba sayıların arasına nokta mı koysam virgül mü koysam diye.

Cevap basit, Türkçe yazıyorsanız ondalık sayılara virgül 1,49 ve binlik sayılara nokta 1.234.000 konur. Hatta ikisinin de kullanıldığı bir örnek olarak 1.234.000,50 verilebilir.

Ancak son rakamı İngilizce bir metinde kullanmak istiyorsanız
1,234,000.50 şeklinde, yani Türkçe'nin tam zıttı şeklinde yazmanız gerekirdi.

Aslında Türkçe'de böyle bir kural varken hesap makineleri, yabancı yazılımlar gibi ortamlarda nokta-virgülü mecburen Türkçe'ye uygun olmayan bir şekilde kullandığımız oluyor. Hatta buna git gide alışıyor da gibiyiz. Bizim uygulamamız doğru ya da yanlış tartışılabilir, bir ülkede dilin kullanımı için kurallar konulması bile tartışılabilir ancak şu aşamada, konulacak bir sıfırın ya da virgülün çok çok önemli olabileceği mali hesaplar, kanuni metinler, ilanlarda bu ikilemi görmezden gelip yanlış ifadeler kullanılması gayet acemice.

HSBC'nin reklam ajansına güzel animasyon, hoş fikir demekle birlikte tanıtacakları ürünleri biraz daha dikkatli araştırmalarını tavsiye ediyorum.

PS: Bu arada büyük olasılıkla harf devrimine kadar giden bu durumun açıklamasını bilen varsa bana bi yollayabilir. Hoş olur. :)